Mi­łość do grzesz­ni­ków.

Cechą ludzi do­sko­na­łych jest bo­wiem to, że u grzesz­ni­ków nie­na­wi­dzą je­dy­nie ich grze­chów, a mi­łu­ją sa­mych ludzi. Kiedy na­to­miast karzą, nie czy­nią tego kie­ru­jąc się go­ry­czą su­ro­wo­ści, ale umiar­ko­wa­niem spra­wie­dli­wo­ści, żeby od­pusz­cze­nie grze­chu nie stało się dla grzesz­ni­ka szko­dliw­sze od wy­mie­rze­nia samej kary.

prze­ciw adi­man­to­wi 17,5

mo­dli­twa

Panie, jeśli zo­sta­nie wznie­co­ne prze­ciw­ko mnie prze­śla­do­wa­nie tego świa­ta, serce moje nie ulęk­nie się, bo w Tobie po­kła­dam moją na­dzie­ję.

ob­ja­śnie­nia psal­mów, ps 26(1),3

Ale w jaki spo­sób zmniej­sza się lub za­ni­ka przy­szłość, któ­rej jesz­cze nie ma, albo w jaki spo­sób ro­śnie prze­szłość, któ­rej już nie ma? Chyba tylko dla­te­go jest to moż­li­we, że trzy rze­czy funk­cjo­nu­ją w umy­śle, który to spra­wia: umysł ocze­ku­je, jest świa­do­my i pa­mię­ta, aby to, czego ocze­ku­je, prze­szło przez to, czego jest świa­do­my, do tego, co bę­dzie pa­mię­tał. Kto może za­prze­czyć, że przy­szło­ści jesz­cze nie ma? A jed­nak w umy­śle trwa wciąż ocze­ki­wa­nie przy­szło­ści. Kto za­prze­czy, że prze­szło­ści już nie ma? A jed­nak w umy­śle tkwi pa­mięć mi­nio­nych wy­da­rzeń. A kto za­prze­czy, że te­raź­niej­szość nie ma żad­nej roz­cią­gło­ści w cza­sie, po­nie­waż mija w jed­nym mo­men­cie? Trwa jed­nak świa­do­mość, przez którą to, co ma na­dejść, prze­cho­dzi do nie­by­tu. Czas przy­szły nie jest długi, gdyż go nie ma, ale dłu­gim cza­sem przy­szłym jest dłu­gie ocze­ki­wa­nie przy­szło­ści. 

Po­dob­nie czas prze­szły nie jest długi, gdyż go nie ma, ale dłu­gim cza­sem prze­szłym jest długa pa­mięć prze­szło­ści.

Mam za­miar wy­re­cy­to­wać hymn, który znam. Zanim za­cznę, moje ocze­ki­wa­nie roz­sze­rza się na cały hymn. Ale gdy roz­pocz­nę, wtedy tyle, ile z tego ocze­ki­wa­nia prze­ka­żę do prze­szło­ści, tyle po­zo­sta­nie w mojej pa­mię­ci. Całe moje dzia­ła­nie roz­cią­ga się w dwóch kie­run­kach: pa­mię­ci – ze wzglę­du na to, co po­wie­dzia­łem, i ocze­ki­wa­nia – ze wzglę­du na to, co mam za­miar wy­re­cy­to­wać. Te­raź­niej­sza jest jed­nak moja świa­do­mość, przez którą prze­cho­dzi przy­szłość, aby stać się prze­szło­ścią. Im dłu­żej trwa speł­nia­nie się tego, tym bar­dziej skra­ca się moje ocze­ki­wa­nie, a prze­dłu­ża się moja pa­mięć, aż wresz­cie ocze­ki­wa­nie do­bie­gnie kresu, gdy ta cała akcja już jako skoń­czo­na przej­dzie do pa­mię­ci. To, co znaj­du­je się w całym hym­nie, znaj­du­je się także w jego po­szcze­gól­nych czę­ściach i w każ­dej jego sy­la­bie, a także w dłuż­szej czyn­no­ści, któ­rej cząst­ką jest ten hymn. Wresz­cie jest to obec­ne w całym życiu ludz­kim, któ­re­go czę­ścia­mi są wszel­kie dzia­ła­nia czło­wie­ka, tak samo jak w całej epoce „synów czło­wie­czych” [Ps 30, 20], któ­rej czę­ścia­mi są wszyst­kie ludz­kie ży­wo­ty.

29. Ale „Twoje mi­ło­sier­dzie jest lep­sze niż życie” [Ps 62, 4], po­nie­waż moje wła­sne życie jest roz­pra­sza­niem się. Lecz w Panu moim, Synu Czło­wie­czym, Po­śred­ni­ku mię­dzy Tobą jed­nym a nami wie­lo­ma, roz­pro­szo­ny­mi przez wiele rze­czy w wielu róż­nych kie­run­kach, „Twoja pra­wi­ca wspo­mo­gła mnie” [Ps 17, 36] tak, że przez Niego „mo­głem uchwy­cić się tego, w co zo­sta­łem uchwy­co­ny” [Flp 3, 12–14]. Zo­sta­wiw­szy za sobą dawne dni, sku­piam się, idąc za Tobą jed­nym. Za­po­mi­nam o prze­szło­ści i nie roz­pra­sza­jąc się na to, co bę­dzie, i na to, co ma prze­mi­nąć, dążę do tego, co jest przede mną, z upo­rem zmie­rzam we wła­ści­wym kie­run­ku, chcąc zdo­być palmę po­wo­ła­nia do wyż­sze­go życia. Będę tam „sły­szał głos chwa­ły” [Ps 25, 7] i „będę się za­chwy­cał Twoją roz­ko­szą” [Ps 26, 4], która ani nie nad­cho­dzi, ani nie prze­mi­ja. Teraz zaś płyną „lata moje wśród jęków” [Ps 30, 11], a Ty, Po­cie­szy­cie­lu mój, Panie, Ojcze mój, je­steś wiecz­ny. Ale ja roz­pro­szy­łem się w moich cza­sach, któ­rych po­rząd­ku nie znam,

a wnę­trze mojej duszy roz­dzie­ra­ją różne burz­li­we prze­mia­ny, do­pó­ki oczysz­czo­ny ogniem Two­jej mi­ło­ści i lśnią­cy nie złą­czę się z Tobą.